پژوهش درباره ی نسل جدید پانسمان ها درمان زخم های عفونی متحول می شود
به گزارش سی دی دریا، محققان دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه کره در یک مطالعه نشان دادند که هیدروژل های زیست پایه می توانند آینده درمان زخم های عفونی را متحول کنند.
به گزارش سی دی دریا به نقل از ستاد نانو، این مطالعه با محوریت پلیمرهای طبیعی و تجدیدپذیر، به بررسی نقش چارچوب های نانویی، گروههای عاملی فعال و خواص فیزیکی-شیمیایی هیدروژل ها در تسریع ترمیم بافت، کنترل عفونت و بهبود کیفیت زندگی بیماران پرداخته است.
نتایج این مطالعه نشان میدهد که ترکیب زیست پلیمرهایی مانند نانوسلولز، ژلاتین و صمغ های گیاهی با فناوری نانو، امکان تولید پانسمان هایی هوشمند، زیست سازگار و چندمنظوره را فراهم آورده است؛ پانسمان هایی که علاوه بر حفظ رطوبت زخم، فعالیت ضدباکتری و هموستاتیک نیز دارند و می توانند پاسخگوی چالش های فزاینده سیستم سلامت در برخورد با زخم های مزمن باشند.
زخم ها، خصوصاً زخم های مزمن، یکی از چالش های جدی سیستم سلامت در سرتاسر جهان به شمار می روند؛ مشکلی که با افزایش بیماری های مزمن، سالمندی جمعیت و شیوع عفونت های مقاوم به درمان، هر روز ابعاد پیچیده تری پیدا می کند. در خیلی از موارد، عفونت و التهاب مزمن نه تنها روند ترمیم را کند می کنند، بلکه می توانند به تخریب گسترده بافت و حتی تهدید حیات بیمار منجر شوند. همین واقعیت ها، ضرورت توسعه نسل جدیدی از پانسمان ها و مواد ترمیمی را بالاتر از پیش برجسته کرده است.
در همین راستا، محققان دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه کره (Korea University) در یک مطالعه مروری علمی، به بررسی جامع هیدروژل های مبتنی بر زیست پلیمرها برای کاربردهای زیست پزشکی، خصوصاً در حوزه ترمیم زخم پرداخته اند. این مطالعه با هدف پاسخ به نیاز فزاینده برای مواد درمانی ایمن، مؤثر و سازگار با محیط زیست انجام شده و نشان میدهد که پلیمرهای طبیعی می توانند جایگزینی جدی برای خیلی از پانسمان های سنتی و مصنوعی باشند.
هیدروژل های زیست پایه، شبکه هایی سه بعدی از پلیمرهای طبیعی هستند که توانایی بالایی در جذب و نگهداری آب دارند. این خاصیت موجب می شود محیطی مرطوب و مناسب برای ترمیم زخم ایجاد شود؛ محیطی که برای مهاجرت سلول ها، تکثیر، و بازسازی بافت مهم است. پلیمرهایی با منشا طبیعی، مانند صمغ های گیاهی، سلولز و ژلاتین، به سبب زیست سازگاری بالا، سمیت پایین و قابلیت تخریب کنترل شده، توجه خیلی از محققان را به خود جلب کرده اند.
پانسمان های رایج اغلب تنها نقش پوششی دارند و توانایی محدودی در رویارویی با عفونت، التهاب و اختلالات ترمیمی نشان می دهند. در مقابل، هیدروژل های زیست پایه می توانند بصورت فعال در پروسه درمان مشارکت کنند و هم زمان چند عملکرد کلیدی همچون حفظ رطوبت، آزادسازی کنترل شده عوامل درمانی و مهار رشد باکتری ها را بر عهده بگیرند. بررسی های این مطالعه دقیقاً در همین نقطه اهمیت پیدا می کند.
محققان نشان داده اند که افزودن چارچوب های نانویی مانند نانوسلولز، نانوکامپوزیت های زیستی و نانومواد زیست فعال به هیدروژل ها، می تواند خواص مکانیکی، ضدباکتری و زیستی آنها را بطور شایان توجهی بهبود دهد. نانوسلولز، بعنوان یکی از مهم ترین اجزای نانویی مورد بررسی، به سبب سطح ویژه بالا و استواری مکانیکی قابل توجه، اهمیت بالای ی در تقویت ساختار هیدروژل و افزایش کارآیی آن در ترمیم زخم ایفا می کند.
در این مطالعه، انواع صمغ های گیاهی مانند زانتان، کتیرا، گوار، مورینگا، نیم و ژلان نیز بررسی شده اند. این مواد بطور طبیعی دارای گروههای عاملی هیدروکسیل، آمینی و کربوکسیلی هستند که امکان برقراری برهم کنش های مؤثر با باکتری ها و سلول های بدن را فراهم می آورد. بعنوان مثال، وجود گروههای نیتروژن-کلر در صمغ زانتان موجب اختلال در غشای سلولی باکتری ها شده و خاصیت ضدباکتری این هیدروژل ها را بیشتر می کند.
از سوی دیگر، نانوساختار بودن این ترکیبات موجب می شود پروسه آزادسازی عوامل درمانی و ضدباکتری بصورت کنترل شده انجام شود؛ موضوعی که از بروز سمیت و لطمه به بافت سالم جلوگیری می کند. این ویژگی، هیدروژل های نانویی را به گزینه ای مناسب برای زخم های مزمن، دیابتی و عفونی تبدیل نموده است.
پژوهشگران همین طور به چالش های موجود در این زمینه پرداخته اند. برخی زیست پلیمرها، مانند ژلاتین، به رغم زیست سازگاری بالا، از نظر استواری مکانیکی ضعیف هستند و به تنهایی برای کاربردهای بالینی مناسب نیستند. در عین حال، ترکیب آنها با نانومواد یا اصلاح شیمیایی هدفمند، می تواند این ضعف را جبران کند. در مورد سلولز باکتریایی نیز، بااینکه غیرسمی و زیست سازگار است، اما ظرفیت جذب آب پایینی دارد که با اتصال عرضی سبز، مانند استفاده از اسیدسیتریک، قابل بهبود است.
این مطالعه تاکید می کند که آینده پانسمان های زخم به سوی هیدروژل های هوشمند نانویی حرکت می کند؛ موادی که نه تنها نقش پوششی دارند، بلکه قادر به ایجاد یک ریزمحیط زیستی ایده آل برای هموستاز، بازسازی بافت و رویارویی با عفونت هستند. فناوری هایی مانند چاپ زیستی سه بعدی و الکتروریسی نیز امکان طراحی داربست هایی با اندازه تخلخل و استواری کنترل شده را فراهم آورده اند که می توانند تغذیه سلولی، چسبندگی و رشد بافت را تسهیل کنند.
در نهایت، پژوهش مشترک دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه کره نشان میدهد که تلفیق زیست پلیمرهای طبیعی با فناوری نانو، مسیر روشنی برای توسعه پانسمان های پیشرفته، پایدار و کارآمد در درمان زخم های پیچیده ترسیم کرده است؛ مسیری که می تواند هم بار اقتصادی سیستم سلامت را کم کند و هم کیفیت زندگی بیماران را بطور معناداری ارتقا دهد.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب