چطور سالمندی را به دوره ای شاداب تبدیل کنیم؟
سی دی دریا: تغذیه سالم، تحرک و مصرف آب کافی؛ سه کلید طلایی برای داشتن سالمندی سالم و بانشاط. متخصصان تغذیه تاکید دارند.
به گزارش گزارشگر خبرگزاری مهر، به تغذیه در سالیان میانسالی و سالمندی فقط به تأمین انرژی بدن محدود نمی شود؛ آن چه سالمندان در طول روز می خورند و می نوشند، می تواند بر سلامت استخوان ها، عضلات، فشارخون، قند و چربی خون و حتی عملکرد دستگاه گوارش آنها اثر مستقیم داشته باشد. متخصصان تغذیه تاکید دارند که جلوگیری از خیلی از مشکلات شایع سالمندی، از سالیان میانسالی و با اصلاح عادات غذایی و افزایش تحرک شروع می شود.
با افزایش سن، تغییرات طبیعی بدن همچون کاهش احساس گرسنگی و تشنگی، کاهش توده عضلانی و تغییر عملکرد دستگاه گوارش، نیازهای تغذیه ای سالمندان را متفاوت می کند. از همین رو، توجه خانواده ها و مراقبان به الگوی غذایی سالمندان اهمیت دوچندان پیدا می کند؛ موضوعی که در هفته سالمند می تواند مجالی برای یادآوری آن باشد.
از میانسالی به فکر استخوان ها باشید
احمد اسماعیل زاده، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، با تکیه بر نقش تغذیه در سلامت دوران سالمندی، بیماری های غیرواگیر مانند چربی خون، قند خون و فشارخون بالا را از مشکلات شایع این نوبت عنوان کرده است.
به گفته او، اختلالات گوارشی همچون یبوست، کم خونی ناشی از کمبود ویتامین B۱۲ و کمبود کلسیم و ویتامین D و به دنبال آن پوکی استخوان هم همچون مشکلاتی هستند که باید از سالیان میانسالی برای جلوگیری از آنها برنامه ریزی کرد.
اسماعیل زاده در رابطه با سلامت استخوان ها بر اهمیت فعالیت بدنی تاکید کرده و پیاده روی روزانه حدود ۳۰ دقیقه را از فعالیتهای مناسب برای سالمندان دانسته است. حفظ وزن در محدوده طبیعی هم در کنار تحرک کافی می تواند به حفظ عضلات و تراکم استخوان و کنترل بهتر قند، فشار و چربی خون کمک نماید.
کلسیم و ویتامین D؛ دو یار استخوان های سالم
پیشگیری از پوکی استخوان تنها به دوران سالمندی محدود نمی گردد. دریافت کافی کلسیم باید از دوران میانسالی مورد توجه قرار گیرد و در سالمندی هم ادامه داشته باشد، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه همینطور مصرف مکمل ویتامین D را برای سالمندان مورد تاکید قرار داده و مصرف روزانه مکمل هزار واحدی ویتامین D همراه ناهار را سفارش کرده است.
در کنار مکمل ها، الگوی غذایی متنوع هم اهمیت دارد؛ لبنیات، غلات کامل، میوه و سبزیجات، منابع پروتئینی و چربی های مفید باید در برنامه غذایی سالمندان جای داشته باشند.
میوه؛ یک انتخاب ساده برای سفره سالمندان
مصرف روزانه دو تا سه واحد میوه از دیگر سفارش های تغذیه ای برای سالمندان است. اسماعیل زاده با اشاره به نقش پتاسیم موجود در میوه ها در پایین آوردن دفع کلسیم از راه کلیه ها، بر اهمیت حضور میوه در رژیم غذایی سالمندان تاکید کرده است.
در مقابل، مصرف نمک باید کاهش پیدا کند. نمک زیاد نه فقط می تواند به افزایش فشارخون منجر شود، بلکه بنا بر سفارش های عنوان شده از جانب این مقام وزارت بهداشت، با افزایش ریسک سرطان معده هم ارتباط دارد و مصرف زیاد گوشت قرمز هم از مواردی است که باید در رژیم غذایی سالمندان محدود شود.
«آب، تحرک و فیبر»؛ سه ضلع مبارزه با یبوست
یبوست یکی از اشکالات شایع در سالمندی است؛ مشکلی که گاهی با چند تغییر ساده در سبک زندگی می توان از بروز یا تشدید آن پیشگیری کرد.
اسماعیل زاده سه اصل «آب، تحرک و فیبر» را برای رویارویی با یبوست سالمندان مورد تاکید قرار داده است. برمبنای سفارش او، سالمندان باید روزانه حدود ۶ تا ۸ لیوان آب بنوشند و به یاد داشته باشند که چای و قهوه جایگزین آب نیستند و همینطور مصرف روزانه مجموعاً حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ گرم میوه و سبزیجات می تواند به تأمین فیبر مورد نیاز بدن کمک نماید. دریافت مناسب فیبر علاوه بر کمک به عملکرد دستگاه گوارش، در پایین آوردن خطر برخی بیماری های مزمن هم نقش دارد.
سالمندان تشنه نمی شوند؛ مراقبان باید هوشیار باشند
آزیتا حکمت دوست، متخصص تغذیه و استاد گروه تغذیه بالینی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، هم با اشاره به تغییرات احساس گرسنگی و تشنگی در سالمندان، بر لزوم توجه خانواده ها به دریافت مایعات و وعده های غذایی این گروه تاکید کرده است.
به گفته او، سالمندان ممکنست مثل قبل احساس تشنگی و گرسنگی نداشته باشند لذا مراقبان باید در طول روز خوردن و نوشیدن را به آنها یادآوری کنند.
این متخصص تغذیه پیشنهاد کرده است سالمندان از آغاز روز یک قمقمه حاوی حدود دو لیتر آب در دسترس داشته باشند و آب را بتدریج در طول روز مصرف کنند. همینطور می توان برای تنوع بیشتر و کمک به عملکرد دستگاه گوارش، مقادیر کمی تخم شربتی به آب اضافه کرد.
غذای سالمند قرار نیست پیچیده باشد
گاهی تصور می شود تغذیه سالمندان نیازمند تهیه غذاهای پیچیده و زمان بر است؛ در حالیکه به قول حکمت دوست، خیلی از سالمندان به علت کاهش توان یا حوصله، با غذاهای ساده تر آسان تر هستند.
غذاهایی مانند نان و پنیر، نان و ماست یا سوپ های ساده و غنی شده می توانند در برنامه غذایی سالمندان قرار گیرند؛ البته انتخاب نوع محصول و میزان مصرف بهتر است متناسب با شرایط فرد و با نظر متخصص تغذیه صورت گیرد و اصل مهم این است که سادگی غذا به معنای حذف گروههای غذایی نباشد. سالمند همچنان به دریافت مواد مغذی از گروههای مختلف غذایی نیاز دارد.
هفته سالمند؛ مجالی برای تغییر یک عادت
سلامت سالمندان فقط به درمان بیماریها وابسته نیست؛ خیلی از مشکلات دوران سالمندی را می توان با اصلاح سبک زندگی و تغذیه از سالیان قبل کم کرد.
تحرک روزانه، مصرف آب کافی، دریافت فیبر، استفاده متعادل از میوه و سبزیجات، توجه به کلسیم و ویتامین D، کاهش نمک و پرهیز از مصرف زیاد گوشت قرمز، مجموعه ای از سفارش هایی است که می تواند به حفظ سلامت سالمندان کمک نماید و دراین میان، نقش خانواده ها هم پررنگ است. سالمندی که ممکنست احساس گرسنگی و تشنگی کمتری داشته باشد، بیشتر از گذشته به همراهی و یادآوری اطرافیان نیاز دارد.
هفته سالمند می تواند فرصتی باشد به جهت اینکه توجه به سلامت این گروه تنها به چند روز محدود نشود؛ چون که سالمندی سالم، نتیجه انتخاب هایی است که بخش مهمی از آنها از سالیان میانسالی شروع می شود.
به طور خلاصه، احمد اسماعیل زاده، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، با تأکید بر نقش تغذیه در سلامت دوران سالمندی، بیماریهای غیرواگیر مانند چربی خون، قند خون و فشارخون بالا را از مشکلات شایع این نوبت عنوان کرده است. به قول او، اختلالات گوارشی همچون یبوست، کم خونی ناشی از کمبود ویتامین B۱۲ و کمبود کلسیم و ویتامین D و به دنبال آن پوکی استخوان هم همچون مشکلاتی هستند که باید از سالیان میانسالی برای ممانعت از آنها برنامه ریزی نمود. اسماعیل زاده در ارتباط با سلامت استخوان ها بر اهمیت فعالیت بدنی تأکید کرده و پیاده روی روزانه حدود ۳۰ دقیقه را از فعالیت های مناسب برای سالمندان دانسته است. آزیتا حکمت دوست، متخصص تغذیه و استاد گروه تغذیه بالینی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، هم با اشاره به تغییرات احساس گرسنگی و تشنگی در سالمندان، بر ضرورت توجه خانواده ها به دریافت مایعات و وعده های غذایی این گروه تأکید کرده است. به قول او، سالمندان ممکنست مثل قبل احساس تشنگی و گرسنگی نداشته باشند بنابراین مراقبان باید در طول روز خوردن و نوشیدن را به آنها یادآوری کنند. گاهی تصور می شود تغذیه سالمندان نیازمند تهیه غذاهای پیچیده و زمان بر است؛ در صورتی که به قول حکمت دوست، بسیاری از سالمندان به سبب کاهش توان یا حوصله، با غذاهای ساده تر آسان تر هستند. غذاهایی مانند نان و پنیر، نان و ماست یا سوپ های ساده و غنی شده می توانند در برنامه غذایی سالمندان قرار گیرند؛ البته انتخاب نوع محصول و میزان مصرف بهتر است متناسب با شرایط فرد و با نظر متخصص تغذیه صورت گیرد و اصل مهم اینست که سادگی غذا به معنای حذف گروه های غذایی نباشد.
منبع: سی دی دریا
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب