استفاده از قارچ خوراکی برای تبدیل پسماندهای صنعتی به محصولات باارزش
به گزارش سی دی دریا، پژوهشگر دانشگاه اصفهان با بهره گیری از قارچ خوراکی Neurospora intermedia، روشی برای تبدیل ویناس به زیست توده غنی از پروتئین و ترکیبات پرارزش و همزمان کاهش آلودگی این پسماند صنعتی ارائه نمود.
به گزارش سی دی دریا به نقل از بنیاد ملی علم ایران (INSF)، فرزانه دیانت دار در رساله دکتری خود با راهنمایی زهرا اعتمادی فر در دانشگاه اصفهان و محمدجعفر طاهرزاده از دانشگاه بوراس سوئد، پژوهشی با تمرکز بر استفاده از قارچ خوراکی Neurospora intermedia برای تبدیل پسماندهای صنعتی به محصولات باارزش انجام داده است.
دیانت دار با اشاره به افزایش جمعیت، محدودیت منابع غذایی و لزوم استفاده بهینه از پسماندها اظهار داشت: امروزه توسعه روش هایی که بتوانند همزمان به کاهش آلودگی های محیط زیست و تولید مواد غذایی کمک کنند، اهمیت زیادی پیدا کرده است. در این بین، فناوری پالایشگاه های زیستی می تواند با استفاده از میکروارگانیسم ها، پسماندهای کم ارزش یا آلاینده را به محصولاتی مانند پروتئین، ویتامین و رنگدانه های طبیعی تبدیل کند.
این طرح برای نخستین بار در ایران به عنوان طرح مصوب «فراخوان سوم ابتکارات دهه بین المللی علوم برای توسعه پایدار (۲۰۲۴-۲۰۳۳)» در یونسکو (پاریس، فرانسه) شناخته شده است، چونکه این طرح با اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار (SDGs) همچون هدف ۱۲.۳ (کاهش سرانه ضایعات غذایی)، هدف ۲ (گرسنگی صفر)، هدف ۳ (سلامت و رفاه)، هدف ۶ (آب پاک و بهداشت)، هدف ۱۳ (اقدام اقلیمی) و هدف ۱۲ (مصرف و تولید مسئولانه) هم راستا بوده و با برگرداندن ضایعات به زنجیره تأمین از راه تخمیر، امنیت غذایی، کاهش اثرات اقلیمی و ترویج اقتصاد چرخشی را به صورت همزمان محقق می سازد.
وی اضافه کرد: در این تحقیق، توانایی قارچ رشته ای خوراکی Neurospora intermedia برای رشد بر روی ویناس مورد بررسی قرار گرفت. ویناس، پسماند غلیظ حاصل از فرایند تولید الکل و سوخت های زیستی است که به علت وجود مقادیر بالای ترکیبات آلی و رنگ تیره، می تواند یکی از چالش های محیط زیست این صنایع باشد.
این پژوهشگر اظهار داشت: نتایج نشان داد این قارچ قابلیت رشد مناسب در محیط ویناس را دارد و می تواند همزمان با رشد خود، بخشی از ترکیبات آلاینده موجود در این پسماند را کم کند. در حقیقت، ویناس که در حالت معمول پسماندی مشکل زا شمرده می شود، در این فرایند به عنوان منبع مواد مغذی برای رشد قارچ مورد استفاده قرار می گیرد.
وی اضافه کرد: یکی از موفقیتهای مهم این فرایند، تولید زیست توده ای غنی از پروتئین است. این زیست توده می تواند ظرفیت استفاده در تولید خوراک دام، طیور و آبزیان را داشته باشد و از این طریق، بخشی از مواد موجود در یک پسماند صنعتی را باردیگر وارد چرخه تولید نماید.
دیانت دار اضافه کرد: ارزش این فرایند تنها به تولید پروتئین محدود نمی گردد. قارچ Neurospora intermedia قابلیت تولید ترکیبات پرارزش دیگری همچون ویتامین های گروه B و رنگدانه های کاروتنوئیدی را هم دارد. کاروتنوئیدها ترکیبات طبیعی با خاصیت آنتی اکسیدانی هستند که می توانند در صنایع غذایی و تولید مکمل های سلامت محور مورد استفاده قرار گیرند.
وی با اشاره به جنبه محیط زیست پژوهش اظهار داشت: استفاده زیستی از ویناس می تواند به کاهش بار آلودگی این پسماند قبل از ورود آن به محیط زیست کمک نماید. به این ترتیب، یک فرایند زیستی می تواند به شکل همزمان دو هدف را دنبال کند؛ از یک سو کاهش آلودگی و از طرف دیگر تولید زیست توده و ترکیبات باارزش.
این پژوهشگر اضافه کرد: از منظر صنعتی، این فناوری می تواند برای کارخانه های تولید اتانول و سایر صنایعی که با حجم قابل توجهی از ویناس مواجهند، قابل توجه باشد. ایجاد واحدهای زیستی برای فرآوری این پسماند می تواند علاوه بر کاهش هزینه های دفع و تصفیه، زمینه تولید محصولات پرارزش و ایجاد ارزش اقتصادی از پسماند را فراهم آورد.
وی اظهار داشت: همینطور در مناطقی که تأمین پروتئین مورد نیاز خوراک دام و آبزیان با محدودیت مواجه می باشد، استفاده از چنین فرآیندهایی می تواند به عنوان یکی از انتخابهای تولید منابع پروتئینی جایگزین بررسی شود.
دیانت دار در آخر تصریح کرد: یافته های این مطالعه نشان میدهد استفاده از قارچ های خوراکی در پالایش زیستی پسماندهای صنعتی می تواند نمونه ای از رویکرد اقتصاد چرخشی باشد؛ نگاهی که در آن پسماند به عنوان یک ماده اولیه قابل استفاده مجدد درنظر گرفته می شود. این فناوری می تواند با پیوند میان مدیریت پسماند، تولید خوراک و تولید ترکیبات زیستی ارزشمند، زمینه ای برای توسعه فرآیندهای پایدارتر در صنایع غذایی و محیط زیست فراهم آورد.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب